TERS LALE (Fritallaria İmperialis)
Dünyada bir benzeri daha bulunmayan ve anavatanı "Dağların Kenti" olarak adlandırılan Hakkari’de yetişen ve ilimiz florasına münhasır bulunan ters lale dünyanın en nadide çiçeklerinden biri olup önemli bir ihraç ürünüdür.
Kan kırmızı rengiyle kadife hassaslığındaki çiçeği ile estetik görünümlü tersliğiyle adeta bir doğa harikasıdır. Medeniyetlerin beşiği olan Hakkari'mizde geçmişte yaşayan Asurilerin her sabah göbeğinde su yaydığı için "Ağlayan Lale" Hz. İsa'nın çarmıha gerildiği zaman Meryem Ananın göz yaşlarından yere akan damlalarla yetiştiğine inanılan , adına ağlayan gelin de denilen ters laleler aynı zaman da Hıristiyan aleminin kutsal çiçeği olarak kabul ediliyor.

Bir efsaneye göre Edirne ilimizin Selimiye Camisi'nin bulunduğu yer bir bayana ait lale bahçesidir. Mimar Sinan eserini burada yapmak istediğini padişaha söyler. Ancak bayan bahçesini vermek istemez. Israrlar sonucu bayan eğer eserde benden bir hatıra olursa bahçemi vereceğim der. Bunun üzerine Mimar Sinan da müezzinler mahfelindeki mermer ayağa ters laleyi işletir.

Bu nadide doğa harikası çiçek güzelliği, narinliği ve tersliğiyle bütünleşmiştir Selimiye Camisi'nde. Hakkari dağları eteklerinde kendiliğinden yetişen, her dalında 3 ila 8 lalenin ters büyüdüğü , boyu 60 ila 80 cm'yi bulan ters lale belirli yerlerde yetişmektedir. Gen merkezinin ilimiz olduğu halde geçmiş yıllarda kaçak sökümlerle bölge dışına çıkarılmaya çalışılmış olup Avrupa ülkelerinde satıldığı ve buralarda kozmetik ve ilaç sanayisinde kullanılmakta hatta süs çiçeği olarak parkları süslemekte olduğu bilinmektedir. 1995 yılında yayımlanan yönetmelikle buna engel olunmuş, çiçek soğanlarının sökümü, üretimi ve ihracatı kontrol altına alınmıştır. Avrupa'da Fritillasio İmperialis , "Kejan lalesi" , Prestika "Karagöz lalesi" , Emperyalis "Ağlayan Gelin" gibi isimlerle anılmaktadır. Halkımız tarafından da Ağlayan Gelin, Kerbela ve Kral lalesi olarak da bilinmektedir.
|